O pili a le faletupe e masani lava o ni totogi laiti i le pito i lalo o lau fa'amatalaga faletupe faalemasina. E ui e le o ni tupe gau tele, e mafai ona latou faʻaopoopoina i luga o le taimi ma faʻaumatia au tupe maua. Ma o le vaega sili ona leaga? E masani ona alofia i latou. Su'e pe fa'afefea ona e aloese mai pili o faletupe e pei o pili ole ATM i fafo atu o feso'ota'iga, pili o pepa fa'amatalaga, ma totogi o le overdraft.
Totogi fa'asili
Pe a tuleia e se fefaʻatauaʻiga le paleni o lau siaki tupe i mea leaga, o le a faia e lau faletupe se tasi o mea e lua: pe faʻamalo le fefaʻatauaiga pe tuʻu le fefaʻatauaiga e alu ma tulei lau paleni faʻamatalaga i mea leaga. Afai e faia e le faletupe le mea mulimuli, o le a nono atu ia te oe tupe o totoe e faʻatagaina ai le fefaʻatauaiga. O le a molia ai fo'i oe i se totogi ovata. O totogi ovata e masani ona $30.
O nisi faletupe o le a latou totogiina totogi o tupe ova tupe a tagata faatau mo fefaʻatauaiga uma latou te faia ae o latou paleni o loʻo i ai i le leaga, ae o nisi e mafai ona totogi totogifuapauina mo aso uma e tumau ai le paleni o tupe i le leaga. E tatau ona e totogia nei pili o le overdraft, faatasi ai ma le nonogatupe mai le faletupe i se taimi puupuu. Afai e te le faia, e mafai e lau faletupe ona totogi atu ia te oe se totogi faaopoopo o le overdraft - e masani lava ona faia pe a uma ona tumau lau paleni i le leaga mo le 5 i le 7 aso pisinisi.
E fa'afefea ona e 'alofia pili o tupe fa'aalu?
O se tasi o auala e aloese ai mai totogifuapauina o tupe totogi o le saini lea mo se fuafuaga o le puipuiga o tupe ova tupe e mafai ai ona e faʻafesoʻotaʻi lau teugatupe siaki i se isi teugatupe. Afai e tuleia e se fefa'ataua'iga lau teugatupe siaki i mea e le lelei, e mafai e le teugatupe fa'afeso'ota'i ona totogi tau e taofi ai le teuga tupe siaki mai le alu i se ova tupe. E mafai ona e fa'afeso'ota'i lau teugatupe siaki i se teugatupe teu.
So'o se taimi lava e aofia ai lau fa'aputugatupe se fefa'ataua'iga, e te ono feagai ma se totogi fa'aliliu. O le totogiina o se pili e ese e le lelei, ae e laʻititi tele nai lo le totogi o le overdraft. O le isi filifiliga e tatau ona e mafaufau i ai o le fesuia'i lea i se faletupe e le totogia le totogi o le ova tupe a tagata faatau. Ole ofo lauiloa lea e na'o faletupe ile initaneti.
E mafai faapefea ona e aloese mai tupe ova?
Nai lo le su'eina o se fofo mo totogi ovata, e tatau ona e va'ava'ai i fofo e taofia ai oe mai le alu atoa i le ova tupe. O filifiliga nei e mafai ona faia lena mea.
Tala o le tupe a le tagata lava ia
O se paketi a le tagata lava ia e mafai ona avatu ia te oe le manino faaaluina taiala mo le masina atoa. A e mulimulita'i i na ta'iala, o le a fa'aitiitia lou fa'aalu ma tulei le paleni o lau siaki tupe i mea leaga.
Fa'apaleni mataala
Seti fa'aliga paleni maualalo e ala i lau teugatupe i luga ole laiga. O se fa'ailo paleni maualalo o le a fa'ailoa atu ia te oe pe a latalata atu mea o lo'o i totonu o lau siaki tupe, fa'amalosia oe e fa'aeteete e uiga i le faia o so'o se fefa'ataua'iga fa'aopoopo.
Tupe faʻafuaseʻi
Nai lo le fa'aogaina o lau siaki tupe e totogi ai se tupe fa'anatinati i fafo atu o lau paketi, e mafai ona e fa'aogaina lau faʻalavelave faʻafuaseʻi. E mafai ona taofia oe mai le tu'u fa'afuase'i o lau teugatupe siaki i le ova tupe. Ae fa'afefea pe a leai sau tupe fa'alavelave? E iai isi auala e mafaufau i ai i fafo atu o lau siaki tupe - aemaise lava pe afai o le paleni e latalata ile pito i lalo. E mafai ona e va'ava'ai i filifiliga fetu'utu'una'i i luga ole laiga e pei o laina patino o nonogatupe fa'aaitalafu.

Faatasi ai ma se laina o aitalafu a le tagata lava ia, e mafai ona e faʻaogaina tupe nono e totogi ai se faʻalavelave faʻafuaseʻi i se taimi puupuu. A uma loa ona totogi le tau, e mafai taulai i luga o se fuafuaga toe totogi tumau e ala i le taamilosaga o pili masina. E mafai ona fa'aitiitia le fa'apopoleina o lenei mea nai lo le taumafai e toe totogi le fa'amuamua a lau faletupe, fa'atasi ai ma le aoina o pili o tupe fa'aalu. O laina patino o nonogatupe e tatau ona iloiloina mo na'o fa'alavelave fa'afuase'i pe a le lava au fa'aagaga o lo'o avanoa. E le fa'atatau mo tupe fa'aalu i aso uma, pei o fa'atauga po'o pili fa'aoga.
Totogi ATM i fafo
Soo se taimi lava e te talaina ai se tinoitupe mai se ATM e le o iai i lau faletupe, o le a totogi atu e lau faletupe se totogi o le ATM i fafo atu (o nisi taimi e taʻua o le ATM mai fafo). I le faaopoopo atu i le pili o lau faletupe, o le ATM o le a totogi atu ia te oe se totogi mo le faʻaaogaina o latou auaunaga. E masani ona e totogia se $5 faaopoopo i le tala i tua.
E fa'afefea ona e 'alo ese mai pili ole ATM?
Taumafai le mea sili e na'o le talaina o tupe mai ATM o lo'o i totonu o lau feso'otaiga. Afai e te le o mautinoa po'o fea o iai na mea uma, e mafai ona e fa'aogaina le telefoni feavea'i a lau faletupe e su'e ai nofoaga e latalata ane ia te oe. O le isi filifiliga ole fesili mo le “cash back” i le tusi resitala pe ae alu e faatau. E mafai e se fa'atauoloa ona totogi atu ia te oe se totogi la'ititi la'ititi mo lenei mea, lea o le a la'ititi nai lo le totogi ole ATM i fafo. Atonu latou te totogiina pe tusa ma le 50 sene mo le auaunaga.
Totogi pepa fa'amatalaga
E masani ona totogi atu e faletupe ia te oe se “pepa tau tupe” e totogi ai le tau o le lolomiina ma le meli atu o faamatalaga pepa ia te oe. O nei totogifuapauina e masani ona amata mai le $2-$3 i masina taʻitasi.
E fa'afefea ona e aloese mai totogifuapauina o fa'amatalaga pepa?
E faigofie. Alu e leai ni pepa. Ulufale i lau teugatupe i luga ole laiga po'o feaveaʻi polokalama faletupe ma alu i totonu o faatulagaga. O fa'atulagaga e tatau ona maua ai se filifiliga e alu ai e leai ni pepa. E iai pea lau filifiliga e toe iloilo au fa'amatalaga faletupe ile initaneti. Afai e te manaʻomia se kopi faʻapitoa o se faʻamatalaga faletupe, e mafai ona e alu i lau teugatupe i luga ole laiga, download ma lolomi ile fale. Aua le talia tauaso nei pili o le faletupe o le tau o le fai pisinisi. E le o taimi uma e te totogia ai. Mulimuli i lenei taiala faigofie ina ia e aloese mai nei totogifuapauina mai le taimi nei i luma.
Faʻafanua ata: O le foliga ata e fa'atusa ma na faia e Ono Kosuki.
