Kuthana ndi Zofuna Zachitetezo cha cyber cha 2020

Kusungika kwachinsinsi ndi nkhani yotopetsa m'dziko lamakono la digito. M'modzi mwa omwe akutsogolera pankhaniyi ndi Cisco, kampani yomwe idadzipanga kuti ndi imodzi mwamakampani otsogola pantchitoyi. Mu kuyankhulana kwa podcast ndi Lumikizanani nafe, A Cisco Wachiwiri kwa Purezidenti ndi CTO wamagulu azachitetezo, Bret Hartman amagawana zina mwazidziwitso zake pazachenjezo, kuneneratu, komanso njira zabwino zachitetezo cha cyber mu 2020. Pansipa mutha kupeza zofunikira pazokambirana zawo zomwe zingakuthandizeni inu ndi malo anu kukhala okonzekera bwino msika wachitetezo cha 2020.

Introduction

Pali zida zodabwitsa lero, kuyambira ma webukamu, mafoni, ma TV anzeru, zida zamasewera, nyumba zanzeru (ofesi yanzeru), ndi zida zina za IoT. Izi zikutanthawuza kutha kwina, aliyense wa iwo atakhala ndi malo olowera obera ndi ena ochita zoyipa (potengera zachitetezo, "anyamata oyipa" amawerengedwa kuti ndi omwe amagwiritsa ntchito chidziwitso chawo kuvulaza m'malo molimbikitsa ndi kuteteza). Nthawi yomweyo, ntchito ikukula kwa ogwiritsa ntchito, iliyonse yomwe imafunikira chitetezo chawo.

Zosangalatsanso: Njira Zoyesera za IntelGuard AI Yothana ndi Kupha Poaching ku Africa

Momwe mapulogalamu amamangira amasinthidwa popeza tsopano zosungidwa zawo zimasungidwa mumtambo wachinsinsi kapena wapagulu. Kukula kwa manambala azinthu, mapulogalamu, zomangamanga zamapulogalamu, ndi mwayi wokuwonjezera kumawonjezera kuchuluka kwamawopsezedwe omwe akukumana nawo. Ngakhale zili choncho, nthawi yomweyo, izi zimapangitsa kuti pakhale zatsopano pantchito yachitetezo cha intaneti kuyambira pomwe kulowerera kapena kuwukira kumadziwika, izi zimabweretsa kukweza chitetezo. Anthu oyipa amapezanso njira zowukira malo, pomwe anyamata abwino akufunafuna njira zowalepheretsa.

Pali magawo atatu akulu omwe chitetezo chadutsamo chidadutsa:

• Gawo I: Pafupifupi zaka 30 zapitazo, cybersecurity idayang'ana kwambiri chitetezo cha zomangamanga kudzera pama firewall, yomwe imagwiritsidwabe ntchito masiku ano.
• Gawo II: Kumayambiriro kwa chaka cha 2010, ntchito zamtambo zidasunthira chidwi chawo kuchokera kuzinthu zakuthupi kupita kumtambo. Lero ndi mutu wofotokozedwa kwambiri wachitetezo chantchito popeza ndipamene kukula kwakukulu kumachitika pamisika yonse yazachitetezo padziko lonse lapansi, ndipo iyi ndi gawo lanthawi yochepa lomwe lingatenge gawo lachitatu.
• Gawo Lachitatu: Chitetezo cholowa muntchitozo. Kapangidwe kazogulitsa kapena zofewa zitha kupanga zachitetezo chapadera kuyambira koyambirira kwa chitukuko, osagwiritsa ntchito magulu atatu kupitirira mzerewo atatulutsidwa.

Zochitika, kuneneratu, ndi zizindikiro zochenjeza

• Ndi "mpikisano wankhondo" - anyamata abwino ndi oyipa amatengera njira zatsopano zotetezera kapena kusokoneza chitetezo chachilengedwe monga makampani, maboma, kapena mabungwe. Zimasunthidwa ndi luso laumunthu komanso luso, ndipo mbali zonse zimaphunzirana.  
• Mtima wovuta ndikuwongolera zovuta.  Zimatanthawuza kukhala ndi zida zabwino zachitetezo ndikusintha mwachangu zolakwika zopangidwa ndi osokoneza, makamaka pamakampani opanga mapulogalamu ndikutumiza. Popeza zopangira zambiri zimapangidwa m'makampani angapo, ndikofunikira kuti titeteze mphambano pakati.
• AI ndi Kuphunzira Makina zichitike kudera lonse la IT-dera. Pankhani yachitetezo cha cyber, kuyerekezera kwa AI kwa luntha laumunthu kudakali kutali pakadali pano, chifukwa chake tili otetezeka ku zochitika zakuthambo za Skynet. Masiku ano wogulitsa chitetezo aliyense amalankhula za makina ophunzirira chifukwa amatha kukonza zambiri zokhudzana ndi chitetezo. Mapulogalamu ogwiritsa ntchito makina amatha kuthana ndi zochulukirapo kuposa petabyte imodzi ya deta patsiku ndikuzindikira zoopsa zomwe anthu sangathe.
• Ganizirani pasadakhale - Nkhani zokhudzana ndi chitetezo cha pa intaneti zikuyenera kuganiziridwa pamagulu onse amabizinesi: IT, malonda, malamulo, maubale, ndi zina. Makampani ndi mabungwe akuyenera kukhala ndi pulani kuti anthu abwino azitha kuchita moyenera komanso munthawi yothana ndi ziwopsezo zilizonse zachitetezo cha cyber.

Njira zabwino za 2020

• Gwiritsani ntchito magawo kuwongolera momwe deta imayendera kuchokera pa netiweki ina kupita kwina ngati ziwonetsero zachitika mu bizinesi inayake ngati foni kapena malo ogulitsa. Itha kuyimitsidwa mgawolo. Mwanjira iyi, sichidutsa m'magulu ena monga kupanga, kuwasunga otetezeka.
• Kuwonekera kwa ma netiweki iyenera kulembedwa pamapangidwe a mapulogalamu azachilengedwe. Mabungwe ambiri samawoneka pamanetiwo. Bret Hartman akupereka zitsanzo zabwino kwambiri za "ma telemetry of the environment" pakati pa network endpoint (zida, mafoni), mtambo (zomwe zidasungidwa mumtambowo), ndi kugwiritsa ntchito "ndingadziwe bwanji zomwe pulogalamuyi ikuchita."
• Kulankhulana - polankhula za zovuta zachitetezo, ndikofunikira kugwiritsa ntchito mawu omwe amatanthauzira bwino pamalonda. Akuluakulu achitetezo akuyenera kulumikizana mwaluso mwanjira yomwe ingathandize omwe akukhudzidwa kuti amvetsetse zomwe zimachitika pakampani yonse.
• Pangani ndikusintha talente - mabungwe akuyenera kulumikizana ndi mayunivesite kuti akhazikitse mapulogalamu ophatikiza omwe angathandize m'badwo wotsatira wa ophunzira omaliza maphunziro kukhala akatswiri pazachitetezo cha pa intaneti chomwe dziko lapansi likufuna. 

Cisco podcasts Pangani zokambirana zabwino zomwe zikutsindika kufunikira kwachilumikizidwe ndi mgwirizano mdziko lomwe likukula movutikira tsiku lililonse.

YouTube: Cisco ndi Rhlengware - Anatomy ya cyberattack

Ngongole yazithunzi: Mbali chithunzi zachitika ndi Alec Favale. The chithunzi mthupi la nkhaniyi munapangidwa ndi Yomex Owo.
Source: Cisco Podcast